numer archiwalny
rok lxxv · nr 7/8 (884/885) · lipiec/sierpień 2019
Jeśli z wakacjami kojarzy się odpoczynek, słodka bezczynność i bezmyślność, jeśli lektury wakacyjne z rozrywkową beletrystyką, romansami i kryminałami, to podwójny, lipcowo-sierpniowy numer nie za bardzo się nam udał. Jeśli jednak prawdziwy wypoczynek to wypoczynek aktywny również umysłowo, rzecz przedstawia się całkiem inaczej.

24 lipca 1979 roku zmarł Edward Stachura, pisarz, który chyba jak nikt z polskich autorów zasłużył na miano kultowego i który cieszył się popularnością nie w jednym pokoleniu czytelników. Dwa działy Było i było oraz Archiwum, w całości poświęcone są autorowi Całej jaskrawości. „Jak opowiadać Stachurę? W jaki sposób wypowiedzieć jego niecałkowitość? W czterdziestą rocznicę śmierci postanowiono przywołać postać poety poprzez wielość spojrzeń i sytuacji. Włącznie z wypadkiem kolejowym w Bednarach jako zapowiedzią doświadczenia granicznego. k[…] Opisywanie Stachury to karkołomna czynność bez początku i końca, gromadzi barwne historie i suche fakty, relacje skończone i zawieszone w pół słowa. Tu jest podobnie. To obraz poety oglądanego oczami obserwatorów i uczestników – świadków życia, metamorfozy i kresu” – pisze Jakub Beczek, który materiały związane ze Stachurą zgromadził i opracował. Dla tych, którzy Edwarda Stachurę pamiętają, będzie to po części lektura sentymentalna, dla młodszych możliwość wglądu w koloryt części życia literackiego lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, choćby w środowisko Orientacji Poetyckiej Hybrydy.

Podwójny numer – a więc dwie książki miesiąca: Leszek Bugajski pisze o Trzecim dzienniku. 7 maja 2017 – 15 lipca 2018 Jerzego Pilcha, Janusz Drzewucki o Substancji nieuporządkowanej, esejach Adama Zagajewskiego. Numer otwierają nowe wiersze Zagajewskiego, poetycki głód Czytelnika zaspokoją też utwory Marii Bigoszewskiej, Jerzy Gizelli, Jadwigi Maliny, Michała Sobola, Marka Pachucewicza, a także – wyjątkowo – coś z importu: rosyjski współczesny poeta Oleg Czuchoncew w przekładzie Adama Pomorskiego.

Apetyt na prozę zaspokajają – a może i wzmacniają – trzy (w pewien sposób wiążące się ze sobą) opowiadania Barbary Sadurskiej i jedno Andrzeja Coryella, ale też z wielkim szwungiem narracyjnym napisany tekst Marka Sołtysika o brazylijskim epizodzie Michała Choromońskiego (i nie tylko) podczas II wojny światowej. Z tą Brazylią w jakiejś mierze koresponduje Argentyna. Esej Andrzeja Zieniewicza Gombrowicz bez fikcji. Mój „Trans-Atlantyk” jest próbą odczytania powieści Gombrowicza przez pryzmat własnych doświadczeń. „Oto ja, w poniedziałek, czwartek i w niedzielę Zieniewicz, doktor z polonistyki warszawskiej, w roku 1986, w życia wędrówce, na połowie czasu, w środku ciemnego znalazłem się lasu. Las ten, co gorsza, był turecki. Do Ankary pojechałem, bo ministerstwo dało bilet, żeby sprawdzić, czy można w Turcji otworzyć lektorat języka polskiego. Po trzech dniach stwierdziłem, że na pewno nie można, bo tam dla lektora ani pieniędzy nie mają, ani mieszkania… – i zostałem w Turcji osiem lat! Z biletu powrotnego nie skorzystałem, owszem dwie walizki wziąwszy, do Poselstwa udałem się na rozmowę z Ambasadorem, a ten był jeszcze ze stanu wojennego, mianowany przez generała Jaruzelskiego, więc jak cały personel ambasady nie wiedział, czy jutro jeszcze będzie urzędował, bo w kraju wojna, rząd Messnera, potem Rakowskiego, strajki na okrągło, w sklepach ocet, Wałęsa w Magdalence, Kiszczak manipuluje […]”. Konkluzja – to esej, a nie powieść kryminalna, więc można zakończenie zdradzić ‒ jest taka: „Zatem, co ostatecznie pisarz chciał nam, a może tylko mnie, w Trans-Atlantyku powiedzieć? Że bycie rozumnym patriotą to coś zupełnie innego niż Kochanie Ojczyzny? Pewnie tak. Bo wolno patriotą być lub nie być, a ojczyzny naszej, matki naszej, doli naszej, wiary naszej, wieszczby naszej, męki naszej, pielgrzymki naszej w ogóle nie kochać, czy można? Ano można. I to jest Wielki Grzech!

Ale jaka frajda!”

Notabene, Gombrowicz zmarł także 24 lipca, dziesięć lat przed Stachurą.

A poza tym w numerze to, co zwykle, tylko w większej dawce.

Adam Zagajewski W pustym garażu; Granica; Listopad; Samborprzeczytaj więcej
Barbara Sadurska Bezsenność; Mapaprzeczytaj więcej; Rzeźnicki syn
Maria Bigoszewska ⁂(Znikąd, donikąd); Nad morzemprzeczytaj więcej; ⁂(Czyjeś życie i śmierć); ⁂(Tylko to mogę dać); ⁂(Żadne łzy nie ukoją…); ⁂(Śmierć nie zasypia latem…); ⁂(Oddychają przez ściany…); ⁂(Kocham cię szeptem…)
Andrzej Coryell Przedsionekprzeczytaj więcej
Jerzy Gizella Gramatyka geopolityczna; Lacrimosaprzeczytaj więcej; Pani doktor; Przychodnia na Garncarskiej; Coraz mniejsza i mniejsza
Marek Sołtysik Wieczny przybysz. Zweig, Choromański, Rafał Malczewski w Brazylii i Brazylia w krajowym lusterkuprzeczytaj więcej
Jadwiga Malina 1977; 1978; 1980; 1981; 1982; 1983; 1984; 1985; 1986; 1991; 1993; 1996; 1998przeczytaj więcej
Andrzej Zieniewicz Gombrowicz bez fikcji. Mój „Trans-Atlantyk”przeczytaj więcej
Michal Sobol 347 n.p.m.; Proboszczprzeczytaj więcej

 

było i było

 
Christian Medard Manteuffel Hybryda dwóch poetów. Janusz Żernicki i Edward Stachuraprzeczytaj więcej
Piotr Müldner-Nieckowski Bruno, Sted i okolicznościprzeczytaj więcej


Marek Pacukiewicz ⁂(„Miej z życia więcej”…); ⁂(Ponieważ nic nie powstaje z niczego); ⁂(Kiedy dziecko się obudzi…); ⁂(Na stronie…); ⁂(Więc opisać ten świat…); ⁂(Bezwzględnie logiczne rozgałęzienia); ⁂(Być może warto pochylić się…)przeczytaj więcej; ⁂(Czy tak?…); ⁂(W swojej niewiedzy…)

 

archiwum

 
Edward Stachura Korespondencja rozproszona, opracował, wstępem Stachura, czyli niecałkowitość i przypisami opatrzył Jakub Beczekprzeczytaj więcej
Henryk Janowski Wypadek w Bednarachprzeczytaj więcej

opracował i podał do druku Jakub Beczek

Marta Kucharska Z dziennikaprzeczytaj więcej

opracowanie i przypisy Jakub Beczek

Oleg Czuchoncew ⁂(Czemu mnie właśnie powołałeś, Panie)przeczytaj więcej; ⁂(a co jak Bogu w trakcie klonowania); ⁂(Przychodziła nieczęsto…); ⁂(– Ky-joo! Ky-joo!)

przełożył Adam Pomorski

 

książka miesiąca

 
Leszek Bugajski Duch w Pilchu nie ginieprzeczytaj więcej

[Jerzy Pilch Trzeci dziennik. 7 maja 2017 – 15 lipca 2018]

Janusz Drzewucki Adama Zagajewskiego nadmiar nadmiaruprzeczytaj więcej

[Adam Zagajewski Substancja nieuporządkowana]

 

wśród książek

 
Anna Mochalska Przed wyruszeniem w drogę należy zebrać drużynęprzeczytaj więcej

[Ewa Sonnenberg Schizofrenia & Company]

Anna Spólna Historia pewnej miłościprzeczytaj więcej

[Kazimierz Brakoniecki Erodotyki]

Zbigniew Chojnowski Gra w Prospera

[Bogusław Kierc Notesprospera. Czwarta część tryptyku „mniemania”]

Magdalena Boczkowska Franek wątpi w Boga, gdy patrzy na ludziprzeczytaj więcej

[Filip Zawada Rozdeptałem czarnego kota przez przypadek]

Bernadetta Darska Nieuchronność katastrofy

[Salcia Hałas Potop]

Kamila Czaja Ogłuszające wycie

[Joanna Lech Kokon]

Piotr Kępiński Metafizyka bezduchuprzeczytaj więcej

[Krzysztof Siwczyk Bezduch]

Paweł Majcherczyk Tango bez pyknikaprzeczytaj więcej

[Tomasz Bocheński Tango bez Edka]

Przemysław Pieniążek Dziedzictwo Przybylskiegoprzeczytaj więcej

[Mistrz. Ryszard Przybylski (1928–2016) in memoriam pod redakcją Anity Jarzyny i Katarzyny Kuczyńskiej-Koschany]

Grzegorz Wyczyński Paradoksy wolności

[Bogusław Jasiński Po drugiej stronie życia. Notatki i szkice z zakresu teologii więzienia]

 

na widnokręgu

 
Elżbieta Baniewicz Patchworkowy antykprzeczytaj więcej
Marta Wyka Don Juan i człowiek absurdalny
Agnieszka Hudzik Literatura jako ojczyzna (pamięci Sergio Pitola)przeczytaj więcej
Artur D. Liskowacki Brąz i ser
Rafał Sulikowski O piątej pod zegarem
Katarzyna Ł. Częścik Fikcja-i-(nie)-fikcja

 

przegląd zagraniczny

 
Adam Komorowski Hiszpaniaprzeczytaj więcej
Miłosz Waligórski Łotwaprzeczytaj więcej
Miłosz Waligórski Słowacjaprzeczytaj więcej
Grażyna Obrąpalska Stany Zjednoczoneprzeczytaj więcej

 

noty

 
Piotr Mitzner Pamięci Andrieja Bazylewskiegoprzeczytaj więcej
Katarzyna Wójcik Przeciw doczesnościprzeczytaj więcej
Antoni Ciszewski Niewolnik swojskiej wrażliwości
Jerzy Kędzierski Kosma i Damian
Barbara Sola Malunki na lamperiach
Włodzimierz Paźniewski Dorożka wyobraźniprzeczytaj więcej
Maciej J. Nowak Nieudana powieść Słonimskiego
Jarosław Dudycz Etyka maniakalna

 

książki nadesłane

 

 

palcem na wodzie pisane

 
Tadeusz Stefańczyk Wody abstrakcyjne
w następnych numerach
w następnym numerze
WYDAWCA:
WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
©2017-2018 | Twórczość
error: Treść niedostępna do kopiowania.