dzieje się
nowy numer
20.04.2026
Dziś dotarł do redakcji długo wyczekiwany numer trzeci.

Można go kupić w dobrych księgarniach i salonach prasowych oraz w e-sklepie wydawcy przez zakładkę zamów.

Wersja elektroniczna numeru w e-Kiosku oraz na e-Gazety.pl i na Nexto.pl.

Pismo można zaprenumerować w obu wersjach.

Zapraszamy do lektury, wystarczy kliknąć w okładkę.

Nagroda „Odry”
dla Bohdana Zadury
Nagroda „Odry” za rok 2025 dla Bohdana Zadury za książkę Co chciałem powiedzieć i za całą twórczość, która – łącząc elementy poezji i prozy, snu i jawy, poetyki i polityki – składa się na oryginalny format artystyczny i intelektualny.

Uroczyste wręczenie nagrody odbędzie się 19 marca w Sali Wielkiej Starego Ratusza we Wrocławiu podczas gali będącej częścią obchodów jubileuszu 65-lecia miesięcznika „Odra”.

Kolejnego dnia w Klubie Proza (Przejście Garncarskie 2, Wrocław) odbędzie się otwarte spotkanie z laureatem.

Nagroda „Odry” przyznawana jest od początku istnienia pisma (1961) za wybitne osiągnięcia w dziedzinie humanistyki.

Robert Mielhorski
W strefie pośredniej.
O Mieczysławie Jastrunie
3 | 2026
Ktoś powiedziałby, że zapomnienie to przecież los większości poetów, oczywiście nie tylko naszej epoki. Czy jakieś tomy jednak wracają? Zastanawiam się nad tym, przeglądając książki Jastruna, które ukazały się po jego śmierci. Począwszy od wydanej pośmiertnie dwutomowej edycji Poezji zebranych z 1984 roku (które de facto nimi nie są, ale o tym za chwilę), przez tom Fuga temporum z 1986 roku i dalej – wybór Z innego świata światło (1987), PIW‑owską edycję Poezji w złotej serii „Kolekcja poezji polskiej XX wieku”, pod redakcją Józefa Kurylaka (1997). Okazać by się mogło, że na ten czas przypada jakaś cezura, jeśli nie ostra, to jednak wyraźna granica i kryzys recepcji tej twórczości. A jednak nie. Jest przecież wydanie nowoorleańskie – Memorials w przekładzie Jeffa Friedmana i Dzwinii Orlovsky (2014); jest wreszcie wspomniany wyżej, satysfakcjonujący, choć ograniczony objętościowo możliwościami wydawniczymi wybór Iwony Smolki, choć ten traktuje już Jastruna jako poetę „zapomnianego” (2025). Jest wreszcie Dziennik 1955–1981 (2002) i wspomnienia Pamięć i milczenie, zredagowane przez Andrzeja Lama (2006), są także wspomnienia o Jastrunie i inne drobiazgi rozproszone. Jest też Jastrun antologijny. Obszerna antologia Od Staffa do Wojaczka z 1988 roku (pod redakcją Bohdana Drozdowskiego i prokuratorskiego wobec poety Bohdana Urbankowskiego) zawiera sporo, bo aż 16 utworów: od Godziny strzeżonej po Scenę obrotową z 1977 roku, a wśród nich wybrane z socrealistycznych tomów Odpowiedź T.S. Eliotowi z zawartą tam myślą o „okrutnej prawdzie jednoznaczności” czy budzący emocje przeciwników Mieczysława Jastruna List Anny Żywioł, celowo, nie tak dawno temu, i słusznie, przypomniany przez syna poety, Tomasza Jastruna, w Albumie rodzinnym. Brakuje jednak wartościowej międzywojennej części dorobku autora Spotkania w czasieInnej młodości.

Od czasu do czasu ukazują się nowe teksty o Jastrunie. To głównie pojedyncze szkice, ale jest też książka Marka Kuryłowicza Symbol prawa rzymskiego. Szkice o prawie rzymskim w utworach Louisa Aragona i Mieczysława Jastruna (Wydawnictwo UMCS, Lublin 2008). Jest też tom Jastrunowej prozy W innym miejscu, w innym czasie z roku 1994. Jeśli o czymś zapomniałem w tym wyliczeniu, a nie aspiruje ono do kompletności, nie wpływa to na ogólny obraz i dynamikę tego, jak powraca to dzieło w naszej literaturze. Swego czasu pisałem o losach tej twórczości po roku 19891. Dziś zapewne niektóre tezy i uwagi przedstawiłbym inaczej, niektóre detale skorygował, poprawił. Niemniej, dla losów pozgonnych tych wierszy ważne jest, jak się okazuje, że to nie istota liryki tego twórcy stanowiła przedmiot zainteresowania po jego śmierci, lecz raczej on sam – jego perypetie osobiste, biograficzne i ideowe, wybory moralne, stawiane mu zarzuty, wreszcie atmosfera tendencyjnego odsłaniania spraw problematycznych przez krytykę instrumentalną, spraw, których przecież Jastrun nie ukrywał. Co ciekawe i niezwykle istotne, wierszy takich jak oskarżycielskie Ballada o Puszczy Świętokrzyskiej, W bazylice Świętego Piotra (jest jeszcze w tomie z 1984 roku, gdyż jego wymowa wykracza poza kontekst czasu publikacji) czy zaangażowany, a wspomniany wyżej i „nieszkodliwy” – List Anny Żywioł ich autor do pewnego momentu nie próbował przemilczeć. Pokazywał je jeszcze w 1956 roku w Wierszach zebranych, a więc rok po publikacji tomu Poezja i prawda i w roku wydania Gorącego popiołu (uznawanego wraz z Poematem dla dorosłych za jeden z najważniejszych tomów rozrachunkowych), potem, zapewne z racji artystycznych (a może nie tylko), wspomniane liryki odrzucał.

o piśmie
„Twórczość” ukazuje się nieprzerwanie od sierpnia 1945 roku.

Miesięcznik powstał w Krakowie, w 1950 roku został przeniesiony do Warszawy. Wydawany był początkowo przez Spółdzielnię Wydawniczą „Czytelnik”; wydawcy zmieniali się kilkakrotnie. Od 1 kwietnia 2010 roku wydawcą pisma jest Instytut Książki. Pismem kierowali kolejno: Kazimierz Wyka, Adam Ważyk, Jarosław Iwaszkiewicz, Jerzy Lisowski, Bohdan Zadura, a od lutego 2021 roku Mateusz Werner.

„Twórczość” drukuje współczesną polską poezję i prozę, eseje i szkice literackie poświęcone literaturze polskiej i światowej, a także materiały archiwalne: dzienniki i korespondencję ważnych postaci polskiego życia literackiego.

Wśród autorów pisma są nobliści (Wisława Szymborska, Czesław Miłosz), wybitni polscy poeci i pisarze (m.in. Tadeusz Różewicz, Julia Hartwig, Jarosław Marek Rymkiewicz, Sławomir Mrożek, Wiesław Myśliwski), ale także debiutanci.

baza bibliograficzna
Baza bibliograficzna zawiera roczne bibliografie, dołączane w każdym roku do numeru grudniowego.

Można w nich znaleźć informacje o wszystkich drukowanych w danym roku tekstach i ich autorach, a także bohaterach esejów, mniejszych szkiców i recenzji książkowych.

Baza będzie stopniowo powiększana, obejmując roczniki archiwalne aż do 1945 roku.

 

PRZEJDŹ DO BAZY

WYDAWCA:
WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
©2017-2025 | Twórczość
Deklaracja dostępności
error: Treść niedostępna do kopiowania.